مروری بر روش استاندارد تشخیص بیماری سل

چکیده

 

علیرغم تلاش مستمر در پایش و درمان سل، این بیماری همچنان یکی مشکل مهم سلامت عمومی است. تشخیص سریع و درمان مناسب اولین اولویت در کنترل اپیدمی رو به رشد بیماری سل است. تصمیم در بالین بیمار جهت شروع درمان ضد سل بستگی به یافته های اپیدمیولوژیکی، بالینی، رادیوگرافیک و یا هیستولوژیکی دارد که می تواند به طورکلی توسط آزمون سریع میکروبیولوژیکی و معمولاً همراه با نتیجه مثبت اسمیر باسیل اسید فست (AFB) دنبال شود. با این وجود اسمیرAFB ، تنها در نیمی از بیمارانی مثبت است که متعاقباً برای مایکوباکتریوم توبرکلوزیس کشت مثبت می شوند. اگرچه حساسیت اسمیر به وسیله رنگ آمیزی فلورسنت بهبود یافته است این آزمون در تشخیص بین توبرکلوزیس و مایکوباکتریهای غیر توبرکلوزیس ناتوان است. تشخیص سل (TB) اساساً بر پایه روش کشت و روش های غیر کشت هست. تکنیک های مولکولی روز به روز پیشرفته تر و روش تشخیص تأییدی برای TB می شوند. بررسی های اخیر نیز نشان داده که سل مقاوم به دارو هنوز در همه جا موجود بوده و به طور نگران کننده ای در چندین کشور شیوع بالایی دارد. شرایط با ظهور سل مقاوم به چند دارو (MDR-TB) بسیار پیچیده شده است. MDR-TB در اثر تجویز نامناسب آنتی بیوتیک ها در شیمی درمانی بیماران مبتلا به سل ایجاد می شود و به عنوان مایکوباکتریوم توبرکلوزیس مقاوم به حداقل ایزونیازید (INH) و ریفامپین (RIF) شناخته می شوند. ایزونیازید و ریفامپین دو آنتی بیوتیک بسیار شایع در خط اول درما نهای ضد سل هستند.

کلمات کلیدی: سل، اسمیر AFB، مقاومت چند دارویی (MDR)، محیط LJ

مقدمه

 

باوجود در دسترس بودن درمان کوتاه مدت که می تواند ارزان و مؤثر باشد، سل علت عمده مرگ در اثر بیماری عفونی قابل درمان است. کنترل بالینی بیماران در کشورهای درحال توسعه به علت فقدان آزمون تشخیصی ساده و مؤثر کارایی ندارد. سل فعال به وسیله باسیل های کمپلکس مایکوباکتریوم توبرکلوزیس در نمونه های دستگاه تنفسی (سل ریوی) یا در نمونه های دیگر بدن (سل خارج ریوی) تشخیص داده می شود. اگرچه روش های تشخیصی (مولکولی) جدید زیادی گسترش یافته اند، بررسی میکروسکوپی اسمیر باسیل های اسید فاست (AFB) و کشت بر روی محیط Lowenstein-Jensen همچنان استاندارد طلایی برای تشخیص سل فعال به ویژه در کشورهای با منابع کم هست و تنها روش در دسترس جهت تأیید سل در بیمارانی است که ازنظر بالینی بیماری آن ها سل فعال فرض می شود بررسی میکروسکوپی اسمیر AFB سریع و ارزان است و بنابراین در شناسایی بیماران دارای بیماری مسری روش بسیار سودمندی است. کشت برای شناسایی موارد دارای بار کم مایکوباکتریال استفاده می شود و در موارد دارای خطر سل مقاوم به دارو یا در مواردی که شک به ایجاد بیماری در اثر اعضای دیگر مایکوباکتریوم وجود دارد آزمون کشت درخواست می شود. از بررسی میکروسکوپی اسمیر AFB  و کشت نیز می توان جهت پایش کارایی درمان استفاده کرد و می توانند در زمانی که احتمال عفونی بودن بیماری کم است، کمک‌کننده باشند دو دستورالعمل برای تشخیص آزمایشگاهی سل وجود دارد. تشخیص صحیح سل برای درمان، کاهش انتقال و کنترل بروز مقاومت به دارو، موردنیاز است. طبق برآورد حدود %45 بیماران دارای سل فعال ریوی به وسیله بررسی میکروسکوپی خلط شناسایی می شوند. این آزمون، نخست در 1880 توسعه یافت و امروزه اساساً تغییر نکرده است، مزیت آن در سادگی و سهولت انجام آن است اما به علت حساسیت بسیار کم محدودیت دارد. احتمالاً این روش تنها نیمی از موارد عفونت سل فعال را شناسایی می کند و بستگی زیادی به مهارت تکنسین دارد و یک تکنسین فقط می تواند تعداد نسبتاً کمی از اسلایدها را روزانه پردازش کند. علاوه بر این به طور سرسام آور سه میلیون نفر که سالانه مشکوک به سل هستند به درستی تشخیص داده نمی شوند زیرا عفونت (به اصطلاح بیماری اسمیر منفی) آنها توسط بررسی میکروسکوپی خلط شناسایی نمی شود. فاکتورهای اپیدمیولوژیکی خاصی وجود دارد که چالش اضافی در تشخیص سل هستند، عقیده بر این است که عفونت HIV عامل اصلی در افزایش شیوع سل در سراسر دنیا است. طبق برآورد 9% بزرگسالان جهان که جدیداً مبتلا به سل تشخیص داده شده اند HIV مثبت هستند. عفونت همزمان HIV و سل چالشی را در تشخیص مؤثر سل ایجاد می کند و می تواند تشخیص در کودکان را نیز بسیار دشوار سازد. ظهور سریع سل مقاوم به دارو تشخیص سل را بسیار پیچیده کرده است. آزمون هایی که حساسیت به دارو را ارزیابی می کنند جهت بررسی گسترش سویه های مقاوم به سل ضروری هستند و اطمینان می دهند که بیماران درمان مؤثری را دریافت کنند. آزمون های تشخیصی جدیدی که ساده بوده و قدرت کافی جهت کاربرد در این زمینه را دارند برای تشخیص تمام افراد عفونی صحت کافی را دارند و قادر به شناسایی مقاومت به دارو هستند که به شدت موردنیاز بوده است و نشان داده شده است برای ساخت داروی جدید و برای برنامه های کنترلی و درمانی مؤثر یک مکمل ضروری است.

افرادی که مشکوک به بیماری سل هستند نیازمند بررسی کامل پزشکی شامل موارد زیر هستند:

1. سابقه پزشکی شامل علائم، تیمار درمانی قبلی برای سل و فاکتورهای خطر

2. غربالگری ویروس نقص ایمنی انسان (HIV)

3. معاینه جسمی

4. آزمون توبرکولین پوست (TST) یا آزمایش رهاسازی اینترفرون گاما (IGRA)

5. رادیوگرافی قفسه سینه

6. بررسی باکتریولوژیکی

سابقه پزشکی

 

پزشک باید درباره سابقه قرار گرفتن در معرض سل، عفونت و یا بیماری سل سؤال کند. همچنین در نظر گرفتن فاکتورهای دموگرافیک (مثل کشور اصلی، سن، گروه قومی یا نژادی، شغل) مهم است زیرا ممکن است خطر قرارگیری در معرض سل یا سل مقاوم به دارو را در بیمار افزایش دهند. پزشک باید تعیین کند که آیا بیمار شرایط پزشکی به ویژه عفونت HIV را دارد که سبب افزایش خطر پیشرفت عفونت سل نهفته به بیماری سل می شود.

غربالگری ویروس نقص ایمنی انسان

 

مشاوره و آزمون اختیاری برای HIV به تمام بیماران دارای سل توصیه می شود مشاوره و آزمون HIV برای افراد تماس یافته با سل سفارش می شود. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC) اعمال زیرین را توصیه می کند:

* غربالگری روتین HIV برای تمام بیماران 64-13 ساله جستجو کننده خدمات بهداشتی به هر دلیلی و بدون توجه به هر فرد بیماری که خطر شناخته شده برای عفونت HIV دارد.

* غربالگری سالانه HIV بیمارانی که در معرض خطر شناخته شده اند.

معاینه جسمانی

 

معاینه جسمانی می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره شرایط کلی بیمار و دیگر فاکتورهایی که احتمالاً نحوه تیمار سل را تحت تأثیر قرار می دهند مثل عفونت HIV یا دیگر بیمار یها، فراهم کند.

آزمون برای عفونت سل

 

آزمون توبرکولین پوست (TST) مانتو یا آزمون خون اختصاصی سل می توانند جهت آزمون عفونت مایکوباکتریوم توبرکلوزیس استفاده شوند. آزمون های اضافی جهت تأیید بیماری سل موردنیاز هستند. آزمون توبرکولین پوست مانتو با تزریق مقدار کمی از مایعی بنام توبرکولین به داخل پوست بخش پایینی بازو انجام می شود. آزمون ظرف 72-48 ساعت توسط کارمند آموزش دیده خدمات بهداشتی که واکنش(سفت شدگی) را بر روی بازو بررسی می کند، خوانده می شود (شکل1). آزمون خون اختصاصی سل، واکنش سیستم ایمنی بیمار به مایکوباکتریوم توبرکلوزیس را اندازه گیری می کند.

 

 

شکل1. آزمون توبرکورلین مانتو و خوانش آن در 48-72 ساعت

رادیوگرافی قفسه سینه

 

رادیوگرافی بخش قدامی خلقی قفسه سینه جهت شناسایی اختلالات قفسه سینه استفاده می شود(شکل2). ضایعات ممکن است در هر جای ریه مشاهده شود و احتمالاً در اندازه، شکل، تراکم و کاویتاسیون متفاوت هستند. این اختلالات شاید سل را پیشنهاد کنند اما نمی توان آن ها را به طور قطعی جهت تشخیص سل استفاده کرد. بااین حال رادیوگرافی قفسه سینه ممکن است جهت رد احتمال سل ریوی در فردی که نتیجه مثبت واکنش به TST یا آزمون خون اختصاصی سل دارد و علائم بیماری را ندارد، استفاده شود.

 

شکل2. رادیوگراف قفسه سینه را همراه با ضایعات و اختلالات قفسه سینه نشان می دهد

میکروبیولوژی تشخیصی

 

وجود باسیل های اسید فاست (AFB) در اسمیر خلط یا دیگر نمونه ها اغلب بیماری سل را نشان می دهد. بررسی  میکروسکوپی اسید فاست آسان و سریع است اما تشخیص سل را تأیید نمی کند زیرا برخی باسیل های اسید فاست مایکوباکتریوم توبرکلوزیس نیستند؛ بنابراین جهت تأیید تشخیص، کشت برای تمام نمونه های نخست انجام می شود. (با این وجود، نتیجه مثبت کشت همیشه جهت شروع یا ادامه درمان سل ضروری نیست). نتیجه مثبت کشت برای مایکوباکتریوم توبرکلوزیس تشخیص بیماری سل را تأیید می کند. بررسی های کشت باید به طور کامل بر روی تمام نمونه ها بدون توجه به نتایج اسمیر AFB انجام شود. آزمایشگاه ها باید نتایج مثبت اسمیرها و کشت ها را ظرف 24 ساعت به وسیله تلفن یا فاکس به ارائه کننده خدمات بهداشتی اولیه و برنامه کنترل محلی یا ایالتی اگر طبق مقررات نیاز باشد، گزارش دهند.

مواد و روش ها

 

جداسازی موفق پاتوژن نیازمند جمع آوری صحیح، انتقال فوری و پردازش دقیق بهترین نمونه ها است. انواع بسیار زیادی از نمونه های بالینی ممکن است برای تشخیص میکروبیولوژیکی تهیه شده باشند. اگر بیمار مشکوک به سل ریوی باشد باید نمونه های جداشده از دستگاه تنفسی مثل خلط، خلط تحرکی شده، شستشوی برونکوآلوئولار یا بیوپسی ریه، جمع آوری شوند. جهت تشخیص سل ریوی، معمولاً تهیه سه نمونه خلط اول صبح پس از کی سرفه عمیق در روزهای غیر متوالی توصیه می شود. بااین وجود چندین مطالعه نشان داده که درصورتیکه واقعاً تمام موارد از نمونه اول و یا دوم شناسایی شوند. ارزش خلط سوم برای تشخیص سل قابل چشم پوشی است.

نمونه هایی که برای تشخیص بیمار مبتلا به سل خارج ریوی جمع آوری می شوند بستگی به محل بیماری دارد. شایع ترین نمونه هایی که توسط آزمایشگاه دریافت می شوند، بیوپسی ها، آسپیره ها، چرک، ادرار و مایعات طبیعی و استریل بدن شامل مایع مغزی نخاعی، سینوویال، جنبی، پریکاردیال و مایع صفاقی هستند. هنگام شک به سل روده ای و موردی مشکوک به عفونت مایکوباکتریوم اویوم در بیماران ایدز می توان مدفوع را جمع آوری کرد.

اسمیر AFB

 

بررسی میکروسکوپی اسمیر AFB نقش مهمی در تشخیص زودهنگام عفونت مایکوباکتریال بازی می کند زیرا بیشتر مایکوباکتریها به آرامی رشد می کنند و نتایج کشت هفته ها پس از انکوباسیون به دست می آید (جدول1). علاوه بر این بررسی میکروسکوپی اسمیر AFB اغلب تنها روش تشخیصی قابل دسترس در کشورهای درحال توسعه است. رنگ آمیزی اسمیر بر پایه محتوای لیپیدی زیاد دیواره سلولی مایکوباکتریهاست که آن ها را پس از رنگ آمیزی اولیه به رنگ زدایی توسط اسید الکل مقاوم می کند. جهت تعیین اینکه کدام نمونه دارای AFB است، نمونه بر روی اسلاید میکروسکوپی گسترش داده می شود و پس از فیکس کردن به وسیله حرارت با رنگ آمیزی اولیه رنگ می شود سپس به دنبال رنگ زدایی با محلول اسید الکل نمونه به منظور حصول تمایز بهتر بین میکروارگانیسم ها و زمینه اسلاید با رنگ متضاد رنگ آمیزی می شود. اکنون اسلاید جهت شناسایی ABF زیر میکروسکوپ قابل مشاهده است (شکل3).

شکل3. AوB باسیل های مایکوباکتریومی را در اسمیر خلط و اسلاید نشان می دهد

 

 جدول1. شمارش باسیل های مایکوباکتریومی در زمینه 100x


 

 چندین روش را می توان برای تعیین طبیعت اسید فاست یک ارگانیسم استفاده کرد.   

روش های تشخیصی در شناسایی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس به صورت زیر است:

1. روشهای مبتنی بر کشت

2. روشهای مبتنی بر غیر کشت

روش های مبتنی بر کشت

 

کشت مایکوباکتریوم توبرکلوزیس روش استاندارد طلایی برای هر دو آزمون تشخیص و حساسیت دارویی است. این بخش، آزمون کشت مورد استفاده امروزی و تکنیک های جدید ایجادشده را مرور می کند. روش های کشت مرسوم با استفاده از Lowenstein-Jensen (LJ) یا محیط 7H11 بوده که با وجود اینکه ارزان قیمت و ساده می باشند ولی عیب آن ها کند بودن هست. کشت های LJ جهت تشخیص، 56-20 روز و برای آزمون حساسیت دارویی چهار تا شش هفته پس از شروع کشت زمان می برند. محیط 7H11 اندکی فرایند را تسریع می کند اما نیاز به انکوباتور CO2 و آنتی بیوتیک جهت جلوگیری از آلودگی دارد. تشخیص با محیط7H11 ، 17-21 روز زمان می برد، اطلاعات زمانی ذخیره روشنایی روز (DST) پس از سه تا شش هفته در دسترس قرار می گیرد. برخی روش های کشت بسیار سریع توسعه بافته و به صورت تجاری در دسترس هستند، بسیاری از آن ها در زمینه اجرا به علت پیچیدگی تکنیک یا نیاز به تجهیزات، دشوار هستند. برخی تکنیک های کشت ساده در حال ظهور نیز وجود دارند که می توانند زمان شناسایی یا DST را کاهش دهند که به نظر می رسد در مراکز با منابع محدود، بسیار مناسب باشند. حساسیت کشت به وسیله نیاز به باسیل های موجود در نمونه ای که باید کشت شود محدود می شود، بیماران HIV مثبت و کودکان مشکلی در تولید خلط دارند و کشت خلط شکل های خارج ریوی (EP) سل را شناسایی نخواهد کرد. سل خارج ریوی در بیماران HIV مثبت بسیار معمول بوده و سریعاً کشنده است. حتی در بیماران دارای سل فعال ریوی، باسیل ها ممکن است در حفرات ریه محافظت شود یا در نمونه خلط خاص وجود نداشته باشد یا ممکن است در طی ضدعفونی موردنیاز در پردازش خلط جهت کشت مایکوباکتریال از بین رفته باشد. تمام این فاکتورها سودمندی تکنیک را محدود می کند.

روش های تجاری سریع و جدید جهت تشخیص و DST

 

تعدادی از سیستم های تجاری جهت کشت و DST در دسترس هستند، برخی از آن ها ممکن است در مراکز خاصی اندکی مزیت داشته باشد. بااین وجود هیچ یک‌ از آزمون ها به آسانی با واقعیت های زمینه ای پروژه سازگار نیستند و درراه اندازی و اجرای کشت در آزمایشگاه ها مشکلاتی ایجاد می کنند.

آزمون های مبتنی بر فاژ

 

آزمون های مبتنی بر فاژ به امکانات محدود کشت نیاز دارند و نتایج سریعی (تقریباً دو روز) را به دست می دهند. بااین حال بررسی درست MSF نشان داده که اجرای آن درزمینه سیستم های غیر کشت بسیار دشوار است، حتی در مراکز شهری که نسبتاً خوب پشتیبانی می شوند. مکان اختصاصی موردنیاز است، برای کاهش آلودگی کنترل دقیق دسترسی به اتاق موردنیاز است و حتی وسایل ساده مانند منبع ثابت انرژی، هود دارای ایمنی زیستی بسیار دشوار هستند و اغلب جهت اطمینان بخشی فوق العاده گران تمام می شوند. متاآنالیزهای مقایسه آزمون های مبتنی بر کشت با کشت درزمینه مراکز نشان داده که در بیشتر موارد آن ها اطلاعات بیشتری از بررسی میکروسکوپی اسمیر به دست نمی دهند.

روش های غیرکشت

 

تعدادی راهکا ر جهت شناسایی و گزارش وجود مایکوباکتریوم توبرکلوزیس گسترش یافته است. باوجود چندین دهه کار، سرولوژی (شناسایی آنتی بادی ها) هیچ آزمون گویا و قابل اعتمادی ایجاد نکرده است. شناسایی آنتی ژن ها رویکرد بسیار نویدبخشی است چون وجود ارگانیسم را شناسایی می کند درنتیجه احتمالاً قادر به تشخیص عفونت فعال هست. استفاده از آزمون تکثیر اسید نوکلئیک(NAA) در آزمایشگاه های غیراختصاصی ازنظر تکنیکی مورد چالش است. نشان داده شده است که این تکنیک ها ویژگی بالایی دارند اما اگر آزمون با نمونه های بیمار شروع شود، حساسیت پایین و بسیار متغیر خواهد بود. برای این آزمون ها می توان از کشت اولیه نیز استفاده کرد. اگرچه این حساسیت را بهبود می بخشد، تکنیک پس ازآن بسیار کند است. بدین دلیل ما تصمیم گرفتیم آزمون های NAA را در بخش غیر کشت این گزارش بگنجانیم. به منظور تمرکز روی آزمون ها، آنها مستقیم بر روی نمونه های بالینی استفاده شدند. ما در این بررسی نگاهی به برخی تکنیک های مبتنی بر واکنش زنجیری پلیمراز  (PCR) می اندازیم که جهت استفاده از نمونه های بیمار به منظور تشخیص سریع مقاومت به ریفامپیسین/ایزونیازید معتبر هستند. آزمون هایی نیز توسعه یافته اند که پاسخ های ایمنی (سنجش اینترفرون گاما) را شناسایی می کنند. این آزمون ها نسبتاً گران بوده و از نظر اجرایی پیچیده هستند و هنوز در نواحی اندمیک نیاز به معتبرسازی دارند و تفسیر آن ها شفاف نیست.

تکنیک هایی که از شناسایی آنتی بادی استفاده می کنند

 

در سال 2005، WHO/TDR ارزیابی در مورد آزمون های تجاری سریع(RDTs) و قابل دسترس انجام داد. بیست و هفت تولیدکننده جهت ارائه محصولات خود برای ارزیابی دعوت شدند اما 19 شرکت موافقت کردند که از آنها فقط 6 شرکت اطلاعاتی را در مورد استفاده از آنتی ژن ارائه دادند. همه آزمون ها آنتی بادی را در سرم آشکار می کنند. نمونه های آزمون از بانک نمونه  TDRاستفاده شدند.

مطالعه WHO نشان داده که آزمون های تشخیصی سریع سل امروزه در بازار با کارایی های بسیار متفاوت در دسترس هستند. برخی محصولات، شماره به شماره و آزمونگر به آزمونگر تغییرپذیری بالایی را نشان می دهند. در کمتر از 80 % آنها زمانی که با نمونه های مشکوک از مراکز اندمیک آزمون شدند ویژگی در اکثر محصولات ضعیف بود. آزمون های با ویژگی بهتر (بیش از90%)  دارای حساسیت ضعیفی هستند به طوری که کمتر از 40 % بیماران سل را آشکار می کنند. این آزمون ها حتی در نمونه های عفونی با HIV بدتر نیز عمل می کنند. طبق نتیجه مطالعات مربوط هیچ کدام از آزمایشات به حد کافی خوب نیستند تا جایگزین بررسی میکروسکوپی شوند. بر اساس این امر و دیگر اطلاعات، به نظر می رسد که بعید است شناسایی آنتی بادی روش خوبی برای ایجاد آزمون تشخیصی قابل اعتماد سل باشد.  قابل توجه است که آزمون هایی که در جدول بالا آورده شدند فقط آن هایی هستند که با مشارکت در این مطالعه موافقت کرده اند، عدم وجود در لیست به کارکرد آزمون دلالت ندارد. ما شاهد متقاعدکننده جهت حمایت از استعمال هرکدام از آزمون های شناسایی آنتی بادی موجود، مشاهده نکردیم.

تکنیک هایی که از شناسایی آنتی ژن استفاده می کنند

 

چند آزمون با استفاده از شناسایی آنتی ژن اکنون تجاری شده یا در حال ساخت هستند.

تکثیر اسید نوکلئیک (NAA)

 

تکنیک هایNAA ، به ظرفیت های قوی آزمایشگاهی و روش های خوب کنترل کیفی نیاز دارند و همچنان نسبتاً گران هستند. در سال های اخیر، برخی بهسازی هایی انجام شده است مثل مراحل تکثیر ایزوترمال (هم دما)، وجود کنترل های داخلی تکثیر جهت اطمینان از نبود مهارکننده ها (که سبب منفی کاذب می شوند)، طراحی واکنش های تیوب واحد جهت کاهش آلودگی و توسعه آشکارسازی با استفاده از نشر نوری یا ژرفاسنج. استفاده از تکنیک های NAA  از نظر فنی به صورت چالش باقی مانده است. باوجوداینکه ویژگی معمولاً بالا، آزمون های NAA حساسیت پایین (و بسیار متغیر) دارند. آزمون NAA مثبت مدرک خوبی برای عفونت در نظر گرفته می شود اما نتیجه منفی توانایی تفسیر کافی را ندارند. استفاده از آزمون های NAA برای بیماران اسمیر منفی خلط توصیه نمی شود. به خاطر اینکه این آزمون ها باکتری های زنده را از مرده تشخیص نمی دهند آنها را نمی توان برای بیماران تحت درمان استفاده کرد. در یک مطالعه این نتیجه حاصل شده است که آزمون های NAA امروزی نمی توانند جایگزین بررسی میکروسکوپی یا کشت شوند و فقط باید همراه با این آزمون ها استفاده شوند. باوجوداینکه برخی آزمایشات NAA گزارش شده به نظر می رسد کارکرد کاملاً خوبی دارند (برخی اوقات حساسیت نزد کی به 90 % گزارش شده است)، تغییرپذیری بسیار وسیعی حتی در آزمایشگاه های دارای منابع بسیار غنی وجود دارد که استفاده از آن ها را در این زمینه نامعلوم کرده است. دشواری استفاده و مسائل کنترل کیفی همراه با تغییرپذیری و نبود حساسیت در نمونه های خلط منفی و سل خارج ریوی، از استفاده آ نها حمایت نمی کنند.

مقاوت دارویی

 

برای همه بیماران، ایزوله نخست مایکوباکتریوم توبرکلوزیس باید جهت وجود مقاومت دارویی آزمایش شود. شناسایی مقاومت به دارو بسیار مهم و حیاتی است و به راحتی امکان درمان مؤثر را اطمینان می دهد. الگوی حساسیت دارویی باید برای بیمارانی که به مقدار کافی به درمان پاسخ نمی دهند یا کسانی که باوجود درمان سه ماهه، نتایج کشت مثبت دارند، تکرار شود. نتایج حساسیت باید فوراً از آزمایشگاه به ارائه کنندگان خدمات بهداشتی اولیه و برنامه کنترل محلی یا ایالتی سل گزارش شود.

نتیجه گیری و پیشنهاد

 

این مقاله مروری برای تشخیص سل و آزمون حساسیت دارویی تصویر دوگانه ای را ارائه می دهد. از طرفی راههای جدیدی در خصوص کشت و سایر راههای تشخیص مطرح شده و پیشرفت هایی هم به دست آمده است اما افزایش کارآیی و دستیابی سریع تر به نتایج به بهای کاهش حساسیت و سهولت تمام می شود. قسمتی از این وضعیت ناشی از پیچیدگی تشخیص سل با امکانات امروزی است.

مهناز نوبخت مللو کارشناس علوم آزمایشگاهی

منبع : اخبار آزمایشگاهی